Sinterengobes

Weten hoe iets moet? Wat er verkeerd ging? Wat er allemaal kan met keramiek, klei, glazuur? Stel je vraag aan de andere forumbezoekers!
Mels Boom
Site Beheer
Berichten: 44
Lid geworden op: 27 Jan 2016, 22:24

Sinterengobes

Berichtdoor Mels Boom » 12 Jan 2017, 15:51

Sinterengobes

Mooi matglanzende sinterengobes kunnen een werkstuk een prachtige afwerking geven. Wat zijn het eigenlijk en hoe is de samenstelling en verwerking?

Eigenlijk is de benaming sinterengobe niet helemaal juist. Althans, het is weliswaar een engobe die gesinterd (sinteren is het voorstadium van smelten) is, maar de benaming laat niet zien dat er eigenlijk sprake is van een traject. Vrijwel elke klei zal namelijk gaan sinteren als hij hoog genoeg gestookt wordt. Of, elk glazuur zal gesinterd zijn als het laag genoeg gestookt wordt. Natuurlijk zal de samenstelling van klei of glazuur invloed hebben op het uiterlijk van de sinterengobe die ervan is afgeleid.

Sinterengobes zijn kant-en-klaar te koop. Als u een eigen toets wilt voor een werkstuk kunt u ze ook zelf samenstellen. Daarbij stelt u eerst vast voor welke temperatuur u aan de slag gaat. Kies dan uw uitgangspunt: klei of glazuur. Als u altijd dezelfde klei gebruikt of een standaard glazuur heeft, kunt u daarvan uitgaan.

Maak een lineaire mengproef klei/smeltmiddel als u uit wilt gaan van de klei die u normaal gebruikt. U heeft ook een smeltmiddel nodig, bijvoorbeeld een fritte (1510 en dergelijke). Bij een hogere temperatuur horen andere smeltmiddelen, zoals krijt of veldspaat. De keuze van kleisoort en smeltmiddel bepaalt voor een deel het uiterlijk van de sinterengobe. Ook de korrelgrootte en de stooktemperatuur hebben invloed.
Een kleine toevoeging van borax (5%) maakt de engobe minder kwetsbaar in rauwe toestand en geeft een beter sinterresultaat. Let wel: recepten met borax kunnen niet bewaard worden vanwege de oplosbaarheid van deze grondstof. Om dit probleem te vermijden kunt u werken met een boorfritte (1451 of M1).
Uw proeven zouden er als volgt uit kunnen zien (alles in gewichtsprocenten):

Proef 1050 ºC
Klei/Fritte 1510/Borax
Proef 1: 65/35/5, proef 2: 60/40/5, proef 3: 55/45/5 enzovoort

Proef 1250 ºC
Klei/Kaliveldspaat/Borax
Proef 1: 70/30/5, proef 2: 65/35/5, proef 3: 60/40/5 enzovoort

Als u uit wilt gaan van uw standaardglazuur kunt ook een dergelijke lineaire proef maken. De hoeveelheden hangen dan natuurlijk af van de temperatuur waarvoor het glazuur gemaakt is. Een eerste proef voor een sinterengobe voor dezelfde temperatuur als het glazuur zou er als volgt uit kunnen zien:

Glazuur/Klei
Proef 1: 95/5, proef 2: 90/10, proef 3: 85/15 enzovoort

Na de eerste serie proeven kiest u het beste resultaat en gaat daar verder mee experimenteren: lineaire proeven voor de fijnafstemming van de hoeveelheden, toevoeging van metaaloxides of kleurstains. Metaaloxides kunnen de sintertemperatuur beïnvloeden. Neem dus ook daarmee proeven. Temeer omdat de keuze van het smeltmiddel de uiteindelijke kleur kan beïnvloeden. Kleurstains hebben minder invloed op de stooktemperatuur. Voeg niet meer dan 10% stain toe.

Net als bij andere engobes en glazuren is het belangrijk om ervoor te zorgen dat de krimp zoveel mogelijk gelijk is aan die van de scherf. Een scherf van gechamotteerde klei krimpt weinig, vergeleken met een scherf van draaiklei zonder chamotte. U kunt de krimp aanpassen door het recept te veranderen: De krimp van het engobe-recept vermindert iets door toevoeging van kaolien, iets meer met gecalcineerde kaolien en nog meer met kwarts. De krimp neemt iets toe door toevoeging van nefelien syeniet, iets meer met veldspaten en nog meer met frittes.

Tot slot een paar recepten voor verschillende temperaturen:

Voor 1050 ºC: 55 balklei, 32 Fritte 1510, 4 borax, 9 kwarts
Voor 1200 ºC: 75 balklei, 10 Fritte 1510, 2 borax, 13 kaolien

Sinterengobes kunt u dun op biscuit aanbrengen, liefst met de spuit om een mooi egaal oppervlak te krijgen.

Gebruikersavatar
Marcel
Berichten: 15
Lid geworden op: 30 Okt 2016, 18:02

Re: Sinterengobes

Berichtdoor Marcel » 13 Jan 2017, 17:12

Bedoel je klei in de droge en gezeefde vorm zodat alle chamotte er uit is?


Terug naar “Knowhow”



Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast