Loodoxide

Bekijk wat je met materialen en grondstoffen kunt doen. Deel je ervaringen.
Mels Boom
Site Beheer
Berichten: 44
Lid geworden op: 27 Jan 2016, 22:24

Loodoxide

Berichtdoor Mels Boom » 19 Nov 2017, 16:38

Lood is al duizenden jaren als metaal bekend en in gebruik. Het belangrijkste loodhoudende mineraal is galeniet (lood­ glans, voornamelijk loodsulfide, PbS), dat als verontreini­ging zilver bevat. Waarschijnlijk was dat zilver de reden voor de bekendheid en verspreiding van lood. Het metaal is ruim aanwezig in de aardkorst (het 38e element) en komt vooral voor in Australië, China en Rusland.
Voor het maken van glazuren was lood vroeger het belang­rijkste smeltmiddel, tot in de negentiende eeuw ontdekt werd wat de gezondheidsrisico’s van het metaal zijn. Het zou nog tot de jaren zestig van de vorige eeuw duren voor­ dat er wettelijke maatregelen genomen werden.

Samenstelling
Lood komt voor in meerdere mineralen en kan drie oxides vormen: PbO (loodglit), Pb2O3 (loodmenie) en PbO2. Alleen de eerste twee worden gebruikt om lood in te voeren. Dat kan ook met een aantal loodzouten: loodcarbonaat (3PbO.2CO2.H2O), loodsulfaat (PbSO4), loodsulfide (PbS) en uiteraard met loodfrittes. Tegenwoordig worden eigenlijk alleen die laatste toegepast.

Klei
In kleimassa’s wordt loodoxide normaal niet gebruikt.

Glazuur
Loodoxide is bekend voor zijn uitstekende werking als smeltmiddel. Glazuren kunnen al bij 800 ºC uitsmelten. Het verlaagt de viscositeit en de oppervlaktespanning, maar ook de hardheid en chemische bestendigheid (aantasting door zuren en basen) van het gestolde oppervlak. Bij de stook kan lood verdampen en zo in de atmosfeer terecht­ komen. Lood veroorzaakt heldere kleuren in het glazuur en glanzende oppervlakken. Transparantie is veel gemakkelij­ker te bereiken dan met andere smeltmiddelen.

Kleur
Loodglit is geel, menie oranje en PbO2 is zwart.

Uitzetting
Nauwelijks invloed bij deze percentages.

Smeltpunt
Respectievelijk 880, 500 en 290 ºC.

Veiligheid
Loodverbindingen zijn giftig. Het tast de nieren en het ze­nuwstelsel aan en kan dodelijk zijn. Zelfs geringe hoeveel­heden leiden tot ontwikkelingsstoornissen en een lager IQ. Vooral het gebruik van lood voor waterleidingen en men­ging bij benzine hebben de laatste eeuwen geleid tot een veel hogere blootstelling van mensen aan dit metaal. Voor gebruiksgoed waarbij lood als grondstof gebruikt is, zijn er wettelijke richtlijnen voor afgifte van het metaal aan voedsel en er is een etiketteringsplicht.
Bij de productie van keramiek is loodoxide tegenwoordig vervangen door loodfritte. Daardoor is het maken van kera­ miek met deze grondstof veiliger geworden, maar het be­tekent niet dat er geen lood uit het glazuur in voedsel kan migreren. Gebruik voor producten die in aanraking met voedsel kunnen komen, daarom helemaal geen lood. Geen oxide en ook geen fritte.
Ondanks de grotere veiligheid van het gebruik van frittes moeten voorzorgsmaatregelen genomen worden bij het verwerken ervan. Gebruik handschoenen en een goed stof­masker. Bij de stook is het inademen van stookgassen gevaarlijk. Zorg voor afzuiging. Stel u op de hoogte van de geldende voorschriften.

Kosten
Circa 30 (loodbisilicaatfritte) en 15 €/kg (loodmonosilicaat­ fritte).

Terug naar “Materialen”



Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast