Kobaltoxide

Bekijk wat je met materialen en grondstoffen kunt doen. Deel je ervaringen.
Mels Boom
Site Beheer
Berichten: 44
Lid geworden op: 27 jan 2016, 22:24

Kobaltoxide

Bericht door Mels Boom » 19 nov 2017, 16:17

Kobalt kent meerdere oxides (CoO, Co2O3, Co3O4). In de handel worden mengsels verkocht die grotendeels CoO bevatten. Dat is het oxide dat normaal in de keramiek wordt toegepast. Het wordt gevonden in koper- en nikkelertsen. Al in de oudheid werden deze kobalthoudende ertsen gebruikt als blauwe kleurstof. Het wordt tegenwoordig gedolven in Centraal-Afrika, Rusland, Australië, Canada en Marokko. Kobaltoxide wordt in de keramiek ook ingevoerd met kobaltcarbonaat CoCO3, kobaltsulfaat CoSO4 of kobaltchloride CoCl2. De laatste twee geven door hun oplosbaarheid in water aparte effecten.

Samenstelling
De formule voor kobaltoxide is CoO. Molecuulmassa 74,9, geen gloeiverlies bij gebruikelijke percentages. Niet oplosbaar. Voor kobaltcarbonaat is de molecuulmassa 118,9. Voor dezelfde kleuring is ongeveer 1,5 keer zoveel carbonaat nodig als oxide. Deze factor is uiteraard afhankelijk van de zuiverheid van de grondstoffen.

Klei
In kleimassa’s wordt kobaltoxide gebruikt als kleurpigment of als bestanddeel daarvan. Het geeft, indien zonder toevoegingen gebruikt, een blauwe kleur aan de klei. Het sulfaat kan een mooie gelijkmatige kleur geven.

Glazuur
Kobaltoxide is een kleurend oxide voor glazuren. Het kan veel kleuren opleveren: blauw, grijs, zwart, violet, roze en groen. De blauwe kleur wordt zowel onder oxiderende als reducerende atmosfeer bereikt. Het oxide verlaagt de smelttemperatuur van het glazuur en is stabiel tot 1300 ºC. Door die verlaging kan het oxide in sommige glazuren uit- lopen. Bij onvoldoende maling kunnen spikkels ontstaan.
Bij toevoeging van al heel weinig kobaltoxide wordt een glazuur blauw. Die kleur kan aangepast worden met zinkoxide of aluminiumoxide tot hemelsblauw. Fosfor- en magnesiumoxide geven violet, lila en roze. Nikkeloxide verschuift de kleur naar grijs, terwijl titaniumoxide en aluminiumoxide groenachtige kleuren kunnen geven. Zwart wordt bereikt door een combinatie met ijzeroxide, eventueel samen met mangaanoxide en koperoxide.

Kleur
Zwart; carbonaat, sulfaat en chloride zijn roze.

Uitzetting
Nauwelijks invloed bij deze percentages.

Smeltpunt
1933 ºC.

Veiligheid
Giftig, zwaar metaal. Kan allerlei ziektes veroorzaken, zoals allergie, hartziekten en astma. Veroorzaakt boven 1200 ºC giftige dampen bij de stook, die metaalkoorts kunnen veroorzaken. Liever veilige kleurpig- menten gebruiken. Gebruik handschoenen, goede gezichtsbescherming en stofmasker. Extra voorzorgsmaatregelen nemen bij de oplosbare zouten.

Kosten
Circa 160 €/kg; carbonaat 90, sulfaat 72, chloride 500 €/kg.

Plaats reactie